Hi! I’m Alicja. Welcome to my blog! Here you will find travel info, culinary inspirations and book reviews.
This is the first post on my new blog. I’m just getting this new blog going, so stay tuned for more. Subscribe below to get notified when I post new updates.
When the UK Brexited at the end of 2020, lots of EU residents lost their chance to ever be able to work in the UK again. However, if you had previously worked in the UK, worry no more – you might be eligible for a frontier worker permit!
Just the thought of never being able to enjoy a scrumptious Cornish scone with clotted cream and jam made me want to explore my options. Here are my findings.
A frontier worker permit was introduced on on December 10, 2020, and is reserved for EU, EEA, and Swiss nationals. This new immigration route provides them with an alternative to the EU Settlement Scheme.
Who can apply?
A frontier worker permit lets you come to the UK for work while living outside the UK. What does it mean in reality?
A frontier worker permit is not for those Europeans who wish to start working in the UK after 31st December 2020 – it is primarily aimed at those who have been working in the UK as frontier workers during the transitional period following the UK’s withdrawal from the EU. If you want to come to work in the UK from 1 January 2021 and hadn’t worked there before, you’ll need to apply for a work visa.
You might qualify if:
you are from the EU, Switzerland, Norway, Iceland or Liechtenstein (Irish passport holders do not have to apply for the scheme under the current regulations but can choose to do so);
you primarily live outside the UK;
You’ll be eligible if you’ve spent less than 180 days in total in the UK over the course of any 12 month period);
If you’ve spent 180 days or more in the UK within 12 months, you’ll still be eligible if, in that 12 month period, you returned to the country you live in at least either once every 6 months or twice in the 12 month period;
You’ll still be able to apply if there are exceptional circumstances meaning you could not travel to your country of residence in this period, such as an illness or accident;
you began working in the UK by 31st December 2020;
you must usually have worked in the UK at least once every 12 months since you started working there, unless you have had to stop working in the UK due to:
an illness or accident;
pregnancy and maternity leave;
travel restrictions because of coronavirus (COVID-19);
doing vocational training related to your last occupation;
being involuntarily unemployed and either looking for work in the UK or doing vocational training. In this case you get a ‘retained worker’ or ‘retained self-employed person’ status.
What is the cost?
There is no fee to apply. However, if you fail to provide the required evidence to support your application, it might be refused and in order to resubmit it, you might be asked to pay an administrative review fee of £80.
If you are a frontier worker, you’ll need a permit to enter the UK to work from 1 July 2021.
You must apply online. Once you start your application, you can save it and submit it later. Remember to carefully consider each and every step before you submit it as you will not be able to go back to it once submitted.
You need to prepare the following documents:
your valid biometric passport from an EU country, Iceland, Liechtenstein, Norway or Switzerland;
a smartphone with enabled NFC;
your last employment contract/contracts in the UK;
your payslips or invoices from the past 12 months, P-45, or bank statements proving you worked and earned income in the UK in the past 12 months*;
if you are looking for work – copies of job applications or a letter from a prospective employer;
travel and visa history dating back to 10 years ago;
details of criminal record, including driving offences in any country visited.
*If you haven’t worked in the UK in the past 12 months, you can still apply provided you can prove it was due to an accident or illness, pregnancy and giving birth, or travel restrictions because of covid-19.
How must you prove your identity?
In order to prove your identity, you must use the ‘UK Immigration ID Check’ app, which can be used to scan your biometric passport.
Remember to read each question twice and DO NOT submit the application without uploading the required evidence. In case you don’t provide the required evidence, your application may be refused and you will have to apply for an administrative review within 28 days of getting the decision. It costs £80.
What happens next?
Once you’ve submitted the application, you’ll get an email from gov.uk with a unique application number. After a few days, you are likely to get another email from gov.uk asking for supporting evidence from your employer and confirmation of future employment. Alternatively, you will need to provide evidence that you are looking for work in the UK, e.g. scans of job applications.
You have made an application for a frontier worker permit. We are considering your application and need further information from you. Please provide the following within 10 working days of the date of this request: Please provide supporting evidence from your Employer to confirm your reason for not working in the UK after [here the date you stopped employment in the UK] and confirmation of future employment. If seeking work in the UK – please provide evidence covering the period you’ve been looking for work.
Hurry up! You only have 10 days to ask your employer to draft a letter for you and then submit it! If you fail to provide evidence within 10 days, your application might be refused and subject to right of appeal within 28 days of getting the decision.
If your application is successful:
You’ll be sent a decision notice saying your application has been approved. If you applied using the ‘UK Immigration: ID check’ app, you’ll be issued a digital version of your permit. Your prospective employer will be able to view and prove your frontier worker permit online, via the ‘view and prove your immigration status’ service – https://www.gov.uk/view-prove-immigration-status.
CONGRATULATIONS! Your frontier worker permit is valid for a period of 5 years!
If your application is unsuccessful:
You’ll get a decision notice explaining why it was refused. It will explain if you have the right to either an:
administrative review
immigration decision appeal You normally have 28 days to submit our application for a review and might be asked to pay an administrative review fee of £80. You cannot request a second review (unless the result of the first review found new reasons why you were refused).
Frequently asked questions:
I don’t have a phone with NFC. What should I do?
You can use your friend’s/ family’s phone – the whole process of downloading the app and scanning your passport takes about 10 minutes. Once you finish, simply log out and uninstall the app, no data is stored on the phone and you can finish your application on a different device.
I don’t have a biometric passport. How can I prove my identity?
I highly suggest getting one asap, in some countries it can take up to a month for it to be issued. After all, it is the future of all travel. You can also request an appointment to get your biometric data scanned. More information in further reading.
I can’t find my last contract/payslips. Can I submit the application without them?
Before you panic, check your mailbox. You might have it in some old emails. If payslips had been issued online via services like sageonline, log in and download them. If you don’t remember the password, check if your brower automatically saved it. Worse case scenario, you can always contact your previous employer to check if they might have kept them on file and can share a copy with you. Make sure you contact the right person, and do it soon. Also, check your drive. Under no circumstances should you submit the application without providing the requested evidence – it is doomed to be refused and you might have to pay a fee to have it reviewed.
I downloaded the app, but I don’t know how to start the application from there. How do I log in?
Start your application online on https://www.gov.uk/frontier-worker-permit Only then will you be allowed to connect the app to your application via a QR code and scan your passport.
Can I apply for a frontier worker permit in 2022 if I don’t intend to work in the UK in 2021 due to travel restrictions?
No. Bear in mind that if your last working contract was in 2019, after two years from its end date, you will lose the right to get even the retained status. Apply for your permit today.
I received an email that I need to submit more evidence from my employer and a confirmation of employment for 2021, but my employer does not respond to my emails and I only have 10 days to submit it. What should I do?
Try to contact your employer until you succeed, possibly by sending high priority emails to a few people in the company or making a phone call. Bear in mind some managers might not be working for the company anymore or might be on furlough or working very limited number of days a week due to government restrictions in response to covid-19. Submit evidence of looking for work in the UK, e.g. scans of job applications and provisional contracts for 2020 which were cancelled due to the pandemic. Under no circumstances should you submit the application without providing the requested evidence – it is doomed to be refused and you might have to pay a fee to have it reviewed.
Can I stay in the UK indefinitely on a frontier worker permit?
No. A frontier worker permit does not offer indefinite leave to remain in the UK (the so called ‘settled status’). You have to primarily live outside the UK in order to retain your frontier worker permit. You also need to renew it every 5 years.
Poszukując sztuki w najlepszym wydaniu, galeria sztuki Albertina znajdująca się w samym sercu Wiednia na pewno zaspokoi Twój głód na estetykę i piękno. Za mniej niż €20 możesz na kilka godzin zanurzyć się w sztuce z najwyższej półki, podziwiając dzieła znanych malarzy takich jak Pablo Picasso, Claude Monet czy Paul Cezanne.
The ALBERTINA Museum Albertinaplatz 1, 1010 Vienna, Austria Admission fee (adults): €16.90 Mn, Tu, Th, St, Sn 10am-6pm, Wd&Fr 10am-9pm
W galerii Albertina znajdują się między innymi największe i najcenniejsze światowe zbiory grafik, a wśród nich „Zając polny” Dürera oraz cykl szkiców Klimta do portretów kobiet. Nowa wystawa prezentuje arcydzieła modernizmu, tym samym budując most od Moneta przez Picassa do Baselitza. Albertina, największy pałac mieszkalny Habsburgów, wyrasta na południowym skraju Hofburga na ostatniej zachowanej baszcie wiedeńskiej.
Co zobaczę w Albertinie?
Książę Albert Sasko-Cieszyński, zięć cesarzowej Marii Teresy, założył w roku 1776 zbiory grafiki, liczące obecnie ponad milion druków i 60.000 rysunków. Sławne dzieła, takie jak “Zając polny” lub “Ręce złożone do modlitwy” Dürera, szkice do portretów dzieci autorstwa Rubensa czy też arcydzieła Schielego, Cézanna, Klimta, Kokoschki, Picassa i Rauschenberga pokazywane są w ramach wystaw czasowych.
W ramach wystaw stałych Albertina prezentuje najciekawsze kierunki sztuki ostatnich 130 lat: od francuskiego impresjonizmu, przez niemiecki ekspresjonizm, po rosyjską awangardę, aż do współczesności. „Staw z nenufarami” Moneta, „Tancerki” Degasa i „Portret dziewczyny” Renoira zasługują na taki sam podziw, jak obrazy Beckmanna, Macke’a, Chagalla, Malewitscha, Rothko, Rainera i Katza.
Sugerowany minimalny czas wizyty: 2-3h
Protip: Do Albertiny nie wchodzimy w ubraniu wierzchnim i z torbami czy plecakami – te trzeba zostawić w szatni. Do szatni zazwyczaj jest bardzo długa kolejka, a i nie przyjmują tam toreb i plecaków, aby nie brać za nie odpowiedzialności. Do tego służą szafeczki, które znajdują się przy toaletach na poziomie -1 – mają one zamontowany mechanizm na monetę €1.00, która zostaje zwrócona po opróżnieniu szafki. Nie czekajcie więc w kolejce do szatni aby zostawić wierzchnie ubranie, udajcie się wprost na dół w kierunku do toalety i płaszcz czy kurtkę zostawcie wraz z innymi rzeczami w szafce (rozmiar szacuję na 30x30x30). Dostępność ograniczona!
Szukając klimatycznego miejsca na zimowy weekend, które nie tylko oferuje piękne widoki, ale też zdrową dawkę kultury, postaw na Wiedeń – na pewno cię nie zawiedzie. Szczególnie w okresie świątecznych jarmarków.
Rozliczne stragany oferują przepiękne ozdoby choinkowe, kule śnieżne, drewniane zabawki dla dzieci, wyroby rzemieślnicze oraz szereg innych produktów zwykle spotykanych na tego typu jarmarkach. Nie zabraknie także rozmaitych przysmaków: precli w wersji na słodko i na słono, wyrobów cukierniczych, austriackich langoszy, kluchów ziemniaczanych, kiełbasek (Wurst) różnego rodzaju, ziemniaków świderków czy kartoflanych placków.
Jednak najważniejszym punktem programu pozostaje słynne Glühwein – austriackie grzane wino oraz różnego rodzaju poncze (z niemieckiego Punsch), zaczynając od pomarańczowego, jabłkowego i borówkowego poprzez poncze na bazie Amaretto oraz znanego likieru jajecznego Mozart z przepyszną bitą śmietaną doskonale wykończającą całość. Dla miłośników bezalkoholowych trunków, jarmarki przygotowały wersję ponczu dla dzieci (Kinderpunsch) oraz selekcję gorących herbat, czekolad oraz wspaniałą wiedeńską kawę. W chłodne zimowe dni i wieczory Glühwein i Punsch wspaniale rozgrzewają, co tylko sprzyja radosnej atmosferze przedświątecznych jarmarków.
Warto nadmienić, że już jakiś czas temu, wiedeńskie jarmarki zrezygnowały z używania plastiku na rzecz środowiska, i wszystkie napoje serwowane są w przepięknych, świątecznych kubkach ceramicznych, które potem można zabrać ze sobą jako pamiątkę. Każdy jarmark ma swój własny unikalny wzór takiego kubka, a najbardziej popularne stragany zaskoczą nas kubkami w kształcie serca, bałwana, renifera czy buta Mikołaja. Za kubek należy zapłacić kaucję w wysokości 4€, która jest zwracana wraz ze zwrotem kubka.
Weihnachtsmärkte czyli ranking jarmarków bożonarodzeniowych wartych odwiedzenia we Wiedniu:
1. Weihnachtsdorf am Campus
November 13 – December 23, 2020 Mo-We 2.00 pm – 10.00 pm, Th-Fr 2.00 pm – 11.00 pm Sa 11.00 am – 11.00 pm, Su 11.00 am – 9.00 pm Alserstrasse/Spitalgasse, Hof 1, 1090 Vienna
Mój absolutny faworyt. Zlokalizowany w niedalekiej odległości od centrum, w dzielnicy studenckiej, jest pełen młodych ludzi, konwersacji i ciepłej atmosfery. Warto wybrać się tam wieczorem, kiedy ludzi jest naprawdę sporo, i poszukać kompana do rozmowy, Austriacy nie mają z angielskim żadnego problemu. Przepiękny kubek w kształcie bucika z reniferkiem ubranego w zielony szalik i uchem w kolorze cukierka z choinki skradł moje serce i na pamiątkę zagościł w moim domu.
2. Weihnachstmarkt am Schloss Schönbrunn
November 21 – December 26, 2020 Daily from 10.00 am – 9.00 pm December 24, 10.00 am – 4.00 pm, December 25+26, 10.00 am – 6.00 pm Schönbrunn Palace, 1130 Vienna
Zlokalizowany przy pałacu Schönbrunn, położony w pięknej lokalizacji zdala od miasta ale zaledwie w odległości 20 minut metrem i 10 minut spacerem, ten jarmark zaskoczył mnie luźną atmosferą, a jeśli wybierzesz się tam rano, gwarantuję, że tłumów nie będzie i na spokojnie można popatrzeć sobie na wszystkie ozdoby, a także skosztować preclów pod każdą postacią i świetnej wiedeńskiej kawy!
Na tym jarmarku oprócz produktów robionych ręcznie można znaleźć także regionalne produkty takie jak miód, wiedeńska kawa ziarnista, wypieki oraz sery i kiełbasy. Na głównym placu przed samym pałacem znajdowała się też spora choinka, na której zamiast bąbek wisiały kartki z życzeniami małych dzieci – można się było poczuć magicznie!
Po odwiedzeniu jarmarku, można zwiedzić pałac, a także udać się na spacer do ogrodów (ogrody można zwiedzać za darmo – a więc tym bardziej warto!) – polecam tylko zabrać ze sobą ciepłą czapkę, szalik i rękawiczki, bo na otwartym terenie pogoda o tej porze roku może dać nam porządnie w kość.
3. Weihnachtsdorf am Maria-Theresien Platz
November 18 – December 26, 2020 Su-Th 11.00 am – 9.00 pm, Fr & Sa 11.00 am – 9.30 pm December 24, 11.00 am – 4.00 pm December 25+26, 11.00 am – 7.00 pm New Year’s Village, December 27, 2020 – January 6, 2021 Daily, 11.00 am – 7.00 pm, December 31, 11.00 am – 6.00 pm Maria-Theresien-Platz, 1010 Vienna
Jest to jeden z największych jarmarków we Wiedniu – nic więc dziwnego, że było tam tak wiele ludzi, że szybko z niego uciekłyśmy. Nie za bardzo odpowiadał mi klimat ciągłego przepychania się, przy stoisku z napojami trzeba było dość długo czekać, a i nie było gdzie przycupnąć ani jak obejrzeć co oferują na straganach.
Warto jednak tu przyjść, choćby ze względu na piękne kubki, oraz serwowany gorący napój na bazie austriackiego likieru jajecznego Mozart z bitą śmietaną – znakomicie rozgrzewa! Niezaprzeczalną zaletą jest też bliska odległość do świątecznej wioski przy Ratuszu – największym i najbardziej popularnym jarmarku!
4. Weihnachtsmarkt am Stephenplatz
November 13 – December 26, 2020 Daily from 11.00 am – 9.00 pm December 24, 11.00 am – 4.00 pm, December 25+26, 11.00 am – 7.00 pm Stephansplatz/towards Churhausgasse, 1010 Vienna
Pierwszy jarmark, na który trafiłyśmy, to ten w samym sercu Wiednia, przy katedrze św. Szczepana. Jest on dość kompaktowy i odwiedza go sporo ludzi, ale głównie są to turyści, dlatego też nie czuć tej atmosfery spotkań przy grzanym winie. Jego niezaprzeczalną zaletą jest to, że jest w bliskiej odległości do innych jarmarków – i tak w ciągu jednego wieczora można ich odwiedzić kilka! Naszym największym zaskoczeniem było jednak to, że o godzinie 21 wszystko się zamyka – kiedy w innych miejscach Europy życie nocne zaczyna dopiero kwitnąć…
5. Weihnachtsdorf Schloss Belvedere
November 22 – December 26, 2020 Mo-Fr 11.00 am – 9.00 pm, Sa, Su & hols. 10.00 am – 9.00 pm December 24, 11.00 am – 4.00 pm December 25+26, 11.00 am – 7.00 pm New Year’s Village, December 27-31, 2020 Daily, 11.00 am – 7.00 pm, December 31, 11.00 am – 6.00 pm Prinz-Eugen-Strasse 27, 1030 Vienna
Przy szukaniu tego jarmarku, trochę się zgubiłyśmy i trafiłyśmy przypadkiem do całkiem klimatycznej alternatywnej galerii Belvedere 21 – nie ma tego złego co by nie wyszło na dobre. Generalnie ta dzielnica Wiednia wygląda na dość bogatą – o czym świadczą liczne biurowce i bardzo modernistyczne wysokie apartamentowce.
Park przy Belwederze wygląda bardzo uroczo nawet zimą i jest naprawdę zadbany, a na jarmark nie przychodzi aż tak dużo osób, jak na te w samym centrum, co pozwala na cieszenie się atmosferą spokoju, bez zbędnego pośpiechu. Tutaj było też najwięcej stoisk z typowym austriackim jedzeniem i mały głodek przyczynił się do tego, że skusiłyśmy się na käsespätzle – typowo austriackie kluchy z roztopionym serem żółtym i cebulką, a także boczkiem w wariancie mięsnym. Osobiście smakiem przypominały mi kładzione kluchy mojej mamy – ale nie skradły mojego serca, zbyt tłuste i nie miały wyrazistego smaku.
6. Art-Adventmarkt am Karlsplatz
November 20 – December 23, 2020 Daily from 12.00 noon – 8.00 pm, food until 9.00 pm Karlsplatz, 1040 Vienna
Karlsplatz, zlokalizowany niedaleko wiedeńskiej opery narodowej, co roku gości jarmark artystyczno-rzemieśliczy – to prawdziwa gratka dla miłośników sztuki, znajdą tu nie tylko pięknie wykonane produkty lokalnych artystów, ale także kompanów do rozmowy o kulturze i sztuce. Jarmark zdecydowanie okazalej wygląda po zmroku, ze świątecznym oświetleniem – ale uwaga, szybko się zamyka – artyści zwijają się już przed 20, a potem przez godzinkę można jeszcze kontynuować rozmowy przy grzanym winie.
7. Rathausplatz Christkindlmarkt
November 13 – December 26, 2020 Su-Th 11.00 am – 9.30 pm, Fr-Sa 11.00 am – 10.00 pm December 24, 11.00 am – 7.00 pm December 25+26, 11.00 am – 9.30 pm Rathausplatz, 1010 Vienna
Największy i najbardziej okazały jarmark bożonarodzeniowy we Wiedniu – przy ratuszu – zadowoli każdego amatora świątecznych atrakcji. Znajdziemy tu nie tylko stoiska ze świątecznymi dekoracjami, jedzeniem i piciem, ale także ogromne lodowisko (trochę drogie jak na mój gust!), wesołe miasteczko z karuzelą dla najmłodszych i park z przepięknym świątecznym oświetleniem.
Ten jarmark zachwyca, zachwyca tak bardzo, że przyciąga tysiące ludzi – trudno przejść alejkami pomiędzy stoiskami, i równie trudno w tym pośpiechu znaleźć atmosferę świąt. Niemniej jednak ten jarmark po prostu trzeba zobaczyć!
8. Pozostałe jarmarki
Altwiener Christkindlmarkt Freyung November 21 – December 23, 2020 Daily from 10.00 am – 9.00 pm Freyung, 1010 Vienna Weihnachtsmarkt Am Hof November 13 – December 23, 2020 Mo-Th 11.00 am – 9.00 pm, Fr-Su & hols. 10.00 am – 9.00 pm, food until 10.00 pm Am Hof, 1010 Vienna
W ścisłym centrum jest jeszcze kilka mniejszych jarmarków godnych uwagi, które możecie odwiedzić przy okazji zwiedzania miasta. Są dużo bardziej kameralne, lecz niemniej tłoczne, a modele ich kubków do wina nie są tak spektakularne jak na bardziej znanych jarmarkach. Na szczególną uwagę zasługuje ekologiczny targ przy Altwiener Christkindlmarkt Freyung – gdzie lokalni producenci wystawiają swoje produkty spożywcze BIO, a także ekologiczne torby wielokrotnego użytku itp. Warto także wybrać się na jarmark Am Hof – kameralny, ale bardzo łądnie oświetlony i nie tak zatłoczony jarmark z mnóstwem budek z jedzeniem i dorożkami konnymi gotowymi do zabrania Cię na przejażdżkę po świątecznym Wiedniu.
Nie udało się nam tylko odwiedzić nieco odalonego od centrum jarmarku w dzielnicy Spittelberg (Spittelberggasse, Stiftgasse, Schrankgasse, Gutenberggasse, 1070 Vienna) – ale przy tak napiętym programie odwiedzenie w trzy dni 90% jarmarków i tak uważam za niezły wyczyn!
Jedno jest pewne, odwiedzając wiedeńskie bożonarodzeniowe jarmarki na pewno poczujesz atmosferę świąt nawet jeśli nie będzie śniegu i pogoda będzie mocno jesienna.
Daj się ponieść świątecznej magii!
BONUS: Słowniczek terminów spotkanych na jarmarkach we Wiedniu
DE/EN/PL Weihnachten/Christmas/Święta Bożego Narodzenia Weihnachtsmarkt/Christmas market/Jarmark świąteczny Weihnachtsdorf/Christmas village/Wioska świąteczna Käsespätzle/Austrian cheese noodles/Austriackie kluchy z serem i cebulką Brezel/pretzl/precel Maroni/roasted chestnuts/pieczone kasztany Bratkartoffel/baked potato slices/pieczone kartofle Punschstand/punch booth/stoisko z ponczami Glühwein/mulled wine/grzane wino Orangenpunsch/orange punch/poncz pomarańczowy Apfel und Zimt Punsch/apple and cinnamon punch/poncz jabłowy z cynamonem Kinderpunsch/non-alcohol punch/poncz bezalkoholowy Erdbeerpunsch/strawberry punch/poncz truskawkowy Himbeerpunsch/raspberry punch/poncz malinowy Häferl/mug/kubek Einsatz/deposit/kaucja za kubek
Sześć kroków które musisz przedsięwziąć, gdy Cię okradną
Ofiarą kradzieży za granicą padłam nie raz i nie dwa. Co zrobić w takiej sytuacji? Jak nie tracić głowy tylko racjonalnie rozwiązać problemy idące w parze z kradzieżą za granicą?
1. Zastrzeż kartę bankową / kredytową.
Zanim zaczniesz rozpaczać i przeklinać, pomyśl rozsądnie. Masz bardzo niewiele czasu zanim ktoś zacznie używać Twoją kartę bankową, zwykle jest to około 5-10 minut. W dzisiejszych czasach, kiedy prawie każda karta jest zliżeniowa – złodzieje nie potrzebują nawet PIN-u by dokonać serii drobnych transakcji. Być może nie stracisz w ten sposób wielu pieniędzy – ale to zawsze jakaś suma, która nie zostanie Ci zwrócona przez bank (obecnie banki nie biorą odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje zbliżeniowe dokonane do kwoty 50 EUR). Jeśli nie wykupiłeś więc wcześniej w kraju ubezpieczenia karty, niezwłocznie ją zastrzeż.
Większość banków oferuje w swoich aplikacjach możliwość tymczasowej dezaktywacji karty – mocno polecam tę opcję podczas wakacji za granicą, kartę przed każdą transakcją można ponownie włączyć w aplikacji bankowej. Jeżeli natomiast masz już całkowitą pewność, że karta została skradziona/zagubiona, z poziomu aplikacji bankowej możesz ją również całkowicie zablokować i poprosić o wysłanie duplikatu na swój adres zamieszkania. Warto zauważyć, że od momentu zastrzeżenia karty i wystąpienia o duplikat, nowa karta dostępna jest do natychmiastowego użytku w aplikacji, dzięki temu używając telefon możemy nią wypłacić z konta pieniądze z bankomatu, jeżeli np. razem z kartą zniknęła nam cała gotówka.
Jeśli z portfelem skradziono nam jednak również telefon, jedyną drogą zastrzeżenia karty jest droga telefoniczna. Jak najszybciej postaraj się więc pożyczyć od kogoś telefon i zadzwoń!
Aby zastrzec kartę przez telefon, zadzwoń pod numer ogólnopolskiej infolinii +48 828 828 8282.
Zapisz sobie ten numer i miej go zawsze przy sobie. Po krótkiej weryfikacji, asystent banku może również pomóc Ci zastrzec dowód osobisty. Od momentu zastrzeżenia karty, odpowiedzialność za każdą kolejną wykonaną transakcję leży już po stronie banku.
2. Zablokuj telefon.
Jeśli skradziono Ci telefon, pierwszym krokiem jaki powinieneś wykonać to zablokowanie telefonu u operatora, szczególnie jeśli Twój telefon nie był chroniony blokadą ekranu i hasłem, a karta SIM nie ma ustawionego PIN-u. Numer do operatora warto przed wyjazdem zapisać i zachować w łatwo dostępnym miejscu.
Wiele aplikacji pomoże nam także zdalnie wyczyścić telefon z naszych danych. Będę szczera, jakie są szanse że odzyskasz skradziony telefon? Marne. Natomiast spore szanse są na to, że dane zapisane na telefonie mogą być użyte do celów dalszej kradzieży, np. tożsamości, szczególnie, jeśli karta SD, która była w telefonie nie była zaszyfrowana a sam telefon nie był chroniony blokadą ekranu. Zmień hasła, które miałeś zapisane w aplikacjach i przeglądarce telefonu. Lepiej być nadmiernie przezornym niż później żałować.
3. Zgłoś kradzież na najbliższym komisariacie policji.
Jak tylko będziesz mógł, zgłoś kradzież na lokalnym komisariacie policji i weź od nich potwierdzony oryginał oraz fotokopię (na wszelki wypadek) zgłoszenia kradzieży. Nie rób tego po powrocie do Polski – kradzież musisz zgłosić w miejscu popełnienia przestępstwa, na komisariacie w Polsce najpewniej nie będą chcieli przyjąć zgłoszenia.
Pamiętaj, że zgłoszenie powinno wyraźnie zaznaczać, że przedmioty (szczególnie dokumenty) zostały skradzione, a nie zagubione. Czasem może się to okazać trudne to wytłumaczenia lokalnej policji, szczególnie gdy barierą jest język (lokalni policjanci często nie mówią po angielsku). Jeśli miałeś wykupione ubezpieczenie turystyczne, sprawdź czy przysługuje ci w przypadku kradzieży pomoc tłumacza. Dlaczego jest to ważne? Za nowy paszport, który w momencie kradzieży był ważny więcej niż pół roku, w przypadku kradzieży zapłacimy standardową opłatę w wysokości 140 zł, po przedstawieniu stosownych dokumentów zgłoszenia kradzieży. Za nowy paszport w przypadku zagubienia starego zapłacimy trzykrotność podstawowej opłaty!
Wyraźnie wyszczególnij w raporcie policyjnym wszystkie przedmioty, które zostały Ci skradzione, łącznie z gotówką (ilość i waluta) – szczególnie jakie dokładnie dokumenty zostały Ci skradzione i ich numery seryjne (najlepiej trzymać te informacje w bezpiecznym i łatwo dla Ciebie dostępnym miejscu, np. w zaszyfrowanej poczcie). Wiem z doświadczenia, że łatwo ulec emocjom i o czymś zapomnieć, ale ta informacja może okazać się kluczowa nie tylko dla ubezpieczyciela, jeśli oczywiście przed podróżą wykupiłeś ubezpieczenie turystyczne.
4. Zastrzeż dokumenty.
Skradziony paszport oraz/lub dowód osobisty najprościej zastrzeżemy poprzez bezpłatny profil zakładany w BIK – ta metoda działa tylko, jeśli taki profil mieliśmy założony jeszcze przed wyjazdem z kraju – jego aktywacja trwa bowiem do kilku dni.
Więcej informacji o tym jak założyć taki profil znajdziesz na stronie Biura Informacji Kredytowej https://www.bik.pl/
O zastrzeżenie paszportu powinieneś poprosić na komisariacie policji i poprosić o wydanie stosownego dokumentu potwierdzającego zastrzeżenie. Ważność dokumentu jest wtedy automatycznie anulowana, więc nawet gdybyś znalazł bądź zwróconoby Ci stary paszport – nie byłby on już ważny i nie mógłbyś użyć go jako dokumentu pozwalającego na powrót do kraju. Nierzadko jednak lokalna policja odmawia zastrzeżenia dokumentu i prosi o udanie się do ambasady RP. W tym celu musimy udać się do polskiej placówki dyplomatycznej (najczęściej konsulatu), która wyda stosowny dokument. Jeśli znajdujemy się w kraju, w którym nie ma polskiej placówki dyplomatycznej, dokument możemy zastrzec po powrocie do kraju.
Polecam jednak starać się zastrzec paszport i dowód osobisty najszybciej jak to możliwe, za każdym razem otrzymując stosowny dokument potwierdzający. W dzisiejszych czasach popularne chwilówki (także za granicą!) można dostać na dokument i piękne oczy, a w obrębie Unii Europejskiej z polskim paszportem czy dowodem osobistym można się swobodnie poruszać nawet samolotem – nielegalni imigranci tak właśnie przedostają się z większych portów śródziemnomorskich do innych krajów strefy Schengen. W razie, gdy ktoś właśnie tak używa naszego dokumentu – warto mieć dokument ograniczający naszą odpowiedzialność za popełniane przez kogoś innego czyny.
5. Udaj się do konsulatu po paszport tymczasowy.
Jeśli skradziono Ci wszystkie dokumenty (paszport + dowód osobisty) powrót do kraju może okazać się niemożliwy do czasu otrzymania dokumentu tymczasowego umożliwiającego Ci przekraczanie granic. Wszystko zależy oczywiście od Twojej sytuacji.
Dokumenty powinno trzymać się w oddzielnych miejscach i zawsze odpowiednio zabezpieczone przed kradzieżą/zagubieniem. Z zasady trzymaj paszport i dowód na wycieczce zagranicznej w dwóch różnych bagażach. Łatwiej oczywiście powiedzieć niż zrobić. Dlatego podczas podróży zagranicznej dobrze jest też zaopatrzyć się w kserokopie dokumentów, które będą trzymane w innym miejscu, oraz warto jest też mieć zdjęcie dokumentów w bezpiecznym miejscu na telefonie – dzięki temu ostatnim razem mogłam w ogóle zameldować się w hotelu kiedy skradziono mi dokumenty!
Jeśli utracisz tylko jeden z dokumentów, jeśli jesteś w kraju należącym do Unii Europejskiej, zawsze możesz wrócić do Polski używając tego drugiego. Pilnuj go jak oka w głowie! Skradziony dokument wyrobisz po powrocie do kraju!
Jeśli utraciłeś wszystkie dokumenty, sprawa powrotu się komplikuje. W jakim kraju się znajdujesz i kiedy miałeś planowany lot powrotny? Jesteś w kraju Uni Europejskiej a lot miałeś mieć jutro? Możesz oczywiście udać się na lotnisko i spróbować dostać się na lot okazując policyjny raport z kradzieży i kopię skradzionego dokumentu, ale to czy zostaniesz wpuszczony na pokład jest mocno wątpliwe (choć widziałam takie przypadki m.in. we Włoszech i na Malcie). Jesteś poza Unią Europejską? Potrzebujesz więc nowy paszport.
Skontaktuj się telefonicznie z polskim konsulatem w kraju, w którym przebywasz. Z zasady takich spraw nie załatwia ambasada, jak błędnie myśli sporo podróżujących. Przedstaw swoją sytuację i zapytaj, kiedy możesz przyjść i wyrobić paszport tymczasowy i co musisz ze sobą przynieść. Zazwyczaj musisz zapowiedzieć swoją wizytę w konsulacie, więc zadzwoń zanim się tam udasz. Do wyrobienia paszportu tymczasowego potrzebne jest zdjęcie paszportowe – podczas podróży warto więc mieć jedno ze sobą na wszelki wypadek, aby w razie czego nie biegać i nie szukać fotografa w nieznanym miejscu. Nie wpadajcie jednak w panikę, jeśli go nie macie! W dzisiejszych czasach na większych dworcach są budki do robienia zdjęć dokumentowych. Za paszport tymczasowych należy w konsulacie uiścić opłatę – ja w Rzymie zapłaciłam 40 euro.
Czas oczekiwania na paszport tymczasowy zależy od tego, czy jest to Twój kolejny czy pierwszy paszport. W przypadku, gdy jest to Twój pierwszy paszport, czas oczekiwania może się wydłużyć, gdyż konsulat musi sprawdzić Twoje dane z urzędami w Polsce. Na stronach internetowych większości polskich ambasad widnieje informacja, że paszporty tymczasowe NIE SĄ wydawane w tym samym dniu. Nie martw się jednak, jeśli dzień wcześniej zadzwonisz i podasz swoje dane, przeważnie paszport tymczasowy wydawany jest tego samego dnia po kilku godzinach od Twojej wizyty. Staw się w konsulacie jak tylko go otworzą, a na pewno uda Ci się pozytywnie rozwiązać problem. Paszportu tymczasowego strzeż jak oka w głowie! Jest on ważny tylko na miesiąc i pozwala tylko na powrót do miejsca zamieszkania (do Polski bądź do innego kraju, w którym rezydujesz). Jeśli więc w planach miałeś dalsze podróże, wyraźnie to zaznacz w konsulacie – takie wnioski są rozpatrywane inaczej i być może paszport tymczasowy nie będzie dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem lub jego data ważności będzie specjalnie dopasowana do Ciebie.
Co jeśli w kraju, w którym przebywasz nie ma polskiej placówki dyplomatycznej? Najlepiej udać się do konsulatu dowolnego kraju należącego do Unii Europejskiej, uprzednio dzwoniąc. W konsulacie kraju UE wydadzą Ci tzw. Emergency Travel Document, dzięki któremu będziesz mógł powrócić do kraju lub udać się do najbliższego kraju z polskim konsulatem. Nie jest to jednak paszport, nie możesz więc na tym dokumencie kontynuować podróży.
6. Zgłoś sprawę do ubezpieczyciela
Sprawę powinieneś zgłosić ubezpieczycielowi jeszcze będąc za granicą, przez telefon. Być może w Twojej ofercie ubezpieczenia masz pakiet assistance, który obejmuje pomoc w wypadku kradzieży. Czasami obejmuje to pomoc tłumacza przez telefon – możesz jej np. potrzebować przy zgłaszaniu kradzieży na komisariacie policji. Mi asystentka AXY przedstawiła krok po kroku co muszę zrobić w celu uzyskania paszportu tymczasowego – nawet podała numer do konsulatu!
Bezzwłocznie po powrocie do kraju, rozpocznij proces likwidacji szkody. Zazwyczaj trwa on długo – same dochodzenie szkody może trwać do 90 dni. Jeśli straciłeś dużą sumę, pewnie zależy Ci na tym, by odzyskać przynajmniej jej część jak najszybciej. Pamiętaj, aby zbierać wszystkie rachunki związane z kradzieżą. Koszt dodatkowego zakwaterowania, przejazdu do ambasady, uzyskania dokumentu tymczasowego, wyrobienia nowych dokumentów – to wszystko składa się na kwotę odszkodowania. Warto sprawdzić wcześniej z ubezpieczycielem co dokładnie obejmuje Twój pakiet .
P.S. A wiecie co jest najzabawniejsze? W Polsce nigdy mnie nie okradli 🙂 Życzę Wam samych udanych podróży!
Vrgada is a little Croatian island in the middle of the Adriatic Sea just off the coast of Pakostane, between the cities of Zadar and Sibenik, and is the smallest island I’ve been on! There are no cars on the island (apart from the very old jeep wreck welcoming you in the marina) and there are only a little over 200 inhabitants. Its azure blue and turquoise waters will surely leave an impact on any visitor.
My first day out in Vrgada
I went there twice but the first time left a permanent mark on me.
That day my Croatian friend’s dad invited us to dinner at his house as he had gone fishing earlier that day. Seabass and sea bream were waiting for us at home. But before dinner, we decided to catch a ferry to Vrgada and in just under an hour we found ourselves in paradise.
After having stocked on cold beers in the only shop on the island, we headed to the beach which is right next to a pine forest, leading down a small cliff. We got there just in time for a swim in the nice warm seas and were enjoying the sunshine and the turquoise waters of the Adriatic Sea. Time flew by. Before we knew it, it was almost time to take the ferry back home – so we rushed back to the marina!
The last ferry was already overcrowded and there were tens of people still waiting to get on! We realised there was no way we could make it home that evening and we’d miss that splendid dinner that was waiting for us.
Meanwhile, the ferry started its engines and the few people that were still waiting started heading for the Vrgada settlement. But my intuition was telling me to wait there and so far it has never failed me. So we did. And at the very last moment, the captain shouted ‘Jump on!’ and on the ferry we hopped, pleased with our persistence. The delicious pescatarian dinner was well worth the stress!
How to get to Vrgada
If you are looking for an intimate, secluded and picturesque beach when all the other beaches are overcrowded in high season, Vrgada is the perfect place for you.
It is only accesible by sea, and there is no car traffic on the island. Unless you happen to be a lucky yacht owner, you will have to take the ferry from either Pakostane or Biograd na Moru. There are regular ferry services on route 415 (ferry Lumbrikata or Vrgadinka) in the high season from both places and fewer services available outside the season. Pets and bikes are permitted on board, subject to space availability.
From Pakostane: The journey takes 25 minutes and ticket prices are HRK 15 in high season and HRK 12 in low season. In the high season, it runs 4 to 7 journeys per day, in total 46 times per week. In the low season it runs 2 to 4 journeys per day, in total 26 times per week.
From Biograd na Moru: The journey takes 1 hour and ticket prices are HRK 18 in high season and HRK 15 in low season. Both in the high season and the low season it runs 12 times per week.
Three things I really love: cats, reading and London.
I found all of them in one book, well, a series of books. When I first ‘bumped into’ A street cat named Bob by James Bowen in Waterloo Bridge book market (my favourite book spot in London ♡) – little did I know how much the story was going to affect my life. Bob has totally stolen my heart but also taught me an invaluable lesson on homelessness and drug addiction – problems we encounter on the streets of London every day, yet we know so little about.
A story of cat’s commitment to a human
A true story of James Bowen and his little companion Bob – a ginger tomcat started in London, where James was trying to start his life over, leaving his past as an unaccomplished musician and former drug addict behind. My heart grew fonder with every chapter and I soon fell in love with Bob’s selfless care and commitment that he was constantly showing James. I was also moved by James’ story and how he strived to be a better man, despite the obstacles. It made me realise how easy it is to end up on the streets and become the invisible man who everyone pretends not to see when walking down the street. Yet at the same time, it is incredibly difficult to escape homelessness and drug addiction without proper help received from the society. A streetcat named Bob is not just a simple story of a cat who found his forever owner, but a complex portrayal of social problems we are facing in the 21st century.
A few of James Bowen’s books
The books that followed
James Bowen and Bob’s story has become so popular worldwide that he wrote a series of other books, including:
three books for adults: A streetcat named Bob, The World according to Bob, and A Gift From Bob;
two special adaptations of the adult books for younger audience: Bob: No Ordinary Cat and For the Love of Bob;
two picture books for little children: My name is Bob and Bob to the Rescue;
a picture book Where in the world is Bob?;
a collection of pieces of Bob’s wisdom The Little Book of Bob.
Film adaptations
The story of Bob and James also made to the big screen. The first film ‘A streetcat named Bob’ is an adaptation of the first two books and became a worldwide hit at the time. It takes us on a tour around the streets of London, Covent Garden in particular, and depicts the life of not just one but many street performers that James represents who face adversity on a daily basis. The social problems that are depicted in the film, i.e. drug addiction, homelessness, busking – are often disregarded by people who live in the comforts of their own housing sheltered from the hostility of the cold big city. ‘A streetcat named Bob’ shows the different faces of London and sensitises viewers not to ignore the problems, but think about them.
The second film in the sequel, ‘A Christmas Gift from Bob’ is based on the last two books of James Bowen, ‘A Gift from Bob’ and ‘The Little Book of Bob’ and has just been released. It makes a great Christmas story and continues the adventures of Bob and James. This time we find out how difficult Christmas time can be for social outcasts trying to return to the society and what kind of problems buskers and The Big Issue vendors encounter on the streets.
Watch both of them on Amazon Prime.
The Big Issue
Ever since I read the books, I have started to notice The Big Issue vendors on the streets of every UK city I went to. They might have been that guy in front of Sainsbury’s who you went past without acknowledging. They might have asked you to buy a paper on Oxford Street and you shrugged them off. You might have thought that they were trying to palm off a free magazine onto you. They are actually trying to earn a living and return to the society in the best way they know.
Pre-pandemic, I spoke to one of them in Cambridge and was astounded at how much determination he showed even though selling on the streets can be a very challenging job. Their income comes from selling the magazine. For every magazine you buy for £2.50, they make £1.25. Nope, they do not get those magazines fromThe Big Issue for free, they need to buy it upfront, learning how to manage their finances in that way.
My little ginger fluff ball really reminds me of Bob
I’ve recently finished reading the last book in the series A Gift from Bob and it made me think about The Big Issue vendors in these difficult times of coronavirus and social distancing. Can they sell on the streets safely? Will they be able to make a living in that way during national lockdown?
My cat, Luno, really saddened by the sudden death of Bob
P.S. Bob was undoubtedly a special cat. Every time I was in Covent Garden, I used to secretly look for him and James and wanting to give him a high five (Yes! He learnt that trick whilst working on the streets with James!). Much to my regret, he passed away unexpectedly in July this year, to the sadness of his soulmate James, myself and many of his fans.
Podróżowanie to dla mnie nie tylko poznawanie świata, to także poznawanie kuchni krajów, do których się wybieram. Uwielbiam z podróży przywieźć inspiracje kulinarne, a jeszcze bardziej produkty, których u siebie w kraju nie znajdę, żebym potem mogła podzielić się ich smakami z moimi najbliższymi.
Sporo czasu spędziłam mieszkając i pracując w Hiszpanii, a jako, że kuchnia tego kraju bogata jest w owoce morza i ryby, wiele nauczyłam się o ich przyrządzaniu. Swoją dzisiejszą inspirację przywiozłam z Kraju Basków – autonomicznego regionu w północnej Hiszpanii, słynącego z malutkich przekąsek zwanych ‘pintxos‘ oraz ‘marmitako‘ – gulaszu ze świeżego tuńczyka (niektórzy nazywają te danie również zupą z tuńczyka). Kraj Basków to także ojczyzna znakomitego białego wina Txakoli, które zaskakuje bardzo subtelnymi bąbelkami, a jest przecież winem wytrawnym.
Składniki
Wykonanie ‘marmitako’ jest dość proste, a przygotowanie i samo gotowanie nie zajmie Wam więcej jak nieco ponad godzinę. Kluczem do otrzymania dobrego aromatu tego dania są jednak składniki, które poza Hiszpanią mogą być trudne do znalezienia, ale nie martwcie się, zawsze można je przecież zastąpić jakimś polskim odpowiednikiem. Przepis, który podaję poniżej, wystarczy na około 8 małych porcji. Potrzebujemy:
Z każdej podróży przywożę nie tylko inspiracje kulinarne, ale też typowe dla danego kraju produkty
ok. 250 g świeżego tuńczyka (jeśli kupicie stek, należy pokroić go w małe kostki/kawałeczki, o boki ok. 3cm. Najlepiej natomiast kupić tzw. skrawki ze świeżego tuńczyka, w supermarkecie można je dostać na tackach w cenie ok. 10 zł za 250 g. Pod żadnym pozorem nie używajcie tuńczyka z puszki!)
ok. 600 g ziemniaków (najlepiej odmiana wydzielająca dużo skrobi)
ok. 400 g pomidorów (możliwie jak najbardziej czerwonych)
3-4 cebule
1 spora czerwona papryka (ok. 200 g)
1 spora żółta lub pomarańczowa papryka (ok. 200 g)
3-4 ząbki czosnku
1 łyżka pasty z papryki choricero – można zastąpić domową pastą z papryki (najlepiej ostrej)
kilka łyżek oliwy z oliwek
125 ml wina Txakoli (odmiana białego wina z regionu kraju Basków) – można zastąpić po prostu białym winem wytrawnym, gdyż niełatwo Txakoli kupić poza Krajem Basków
500 ml bulionu rybnego – można otrzymać z kostki bulionowej – dość trudno dostępnej w Polsce, najlepiej zaopatrzyć się w ‘Caldo de pescado’ podczas podróży do Hiszpanii (jak na zdjęciu)
pęczek natki pietruszki
szczypta ostrej papryki ‘wędzonej’, tak zwanej ‘pimientón de la vera’ (jak na zdjęciu) – pozycja również trudno dostępna w Polsce, najlepiej kupić na zapas podczas podróży do Hiszpanii.
szczypta słodkiej papryki ‘pimientón de la vera’ – oba rodzaje tej mielonej przyprawy w niczym nie przypominają smaku naszej normalnej ostrej i słodkiej papryki. Papryka ta jest suszona w specjalnym piecu palonym drewnem dębowym, oraz mielona kamieniami, dlatego przechodzi zapachem dymu, i zarówno w smaku jak i zapachu smakuje jak wędzona papryka. Dodaje mnóstwo aromatu do potrawy, dlatego też warto ją mieć w swojej kuchni. Zastąpienie jej zwykłą papryką słodką i ostrą powoduje, że potrawa traci dużo na smaku, ale jest pewnym rozwiązaniem.
2-3 liście laurowe do smaku
pierz i sól z młynka do smaku
Przygotowanie
Smak marmitako dużo zależy od produktów, którymi akurat dysponujemy, ale także od naszego smaku. Marmitako, które jadłam w różnych restauracjach w Kraju Basków różniło się zarówno stopniem ostrości (raczej mdły do lekko ostrego), gęstości (bardziej gulasz vs bardziej zupa) jak i grubością i wielkością kawałków zarówno warzyw, jak i samego tuńczyka w gulaszu. Ja preferuję wersję na ostro, z umiarkowanie dużymi kawałkami.
Cebulę pokrój najpierw w plastry, a później w kawałki wielkości ok. 1-2 cm. Paprykę pokrój w kwadraty o boku podobnej wielkości. Uduś w sporym garnku na oliwie aż cebula się zeszkli, a papryka będzie miękka. Dodaj czosnek przeciśnięty przez praskę, i duś jeszcze przez chwilę. Pomidory sparz wrzątkiem i obierz ze skórki. Pokrój w drobną kosteczkę. Dodaj 1 łyżkę pasty paprykowej i pokrojone pomidory bez skórki. Duś pod przykryciem ok. 5 minut.
W międzyczasie przygotuj ziemniaki (ok. 600 g po obraniu). Ziemniaki należy pokroić w kawałki używając baskijskiej techniki nadrywania ziemniaka. Ma to na celu wydzielenie jak najwięcej skrobi z ziemniaków, skrobia natomiast zagęszcza gulasz. Technika ta jest dość łatwa, nożem należy nadkroić kawałek ziemniaka, a następnie go oderwać. Po takim przygotowaniu ziemniaków w żadnym wypadku nie należy ich obmywać.
Przygotuj także bulion rybny. Możesz przygotować domowy wywar gotowany na rybach i warzywach, bądź zastosować kostki bulionu rybnego ‘caldo de pescado’. Nie stosuj natomiast wywaru warzywnego bądź z kurczaka (ani kostek bulionowych tego typu) ponieważ całkowicie zabije to smak potrawy. Marmitako to gulasz rybny, i do takiego smaku należy dążyć.
Gulasz zalej bulionem rybnym i białym winem Txakoli (bądź białym wytrawnym winem jeśli nie dysponujemy akurat Txakoli). Dodaj ziemniaki, szczyptę ostrej i szczyptę słodkiej wędzonej papryki ‘pimientón de la vera’ – według uznania, liście laurowe i duś pod przykryciem aż do zmięknięcia (ale nie rozgotowania) ziemniaków – około 25-30 minut.
Na koniec dodaj kawałki świeżego tuńczyka (nie z puszki!). Duś maksymalnie ok. 5 minut. Dodaj świeżą natkę pietruszki.